บริบท
งานวิจัยของ Jack Prendeville และคณะ เผยแพร่เมื่อวันที่ 13 ตุลาคม 2026 ในวารสาร Food and Bioprocess Technology ได้เปรียบเทียบวิธีสกัดโปรตีนจากชีวมวลแห้งของ Lemna minor และ Lemna gibba ข้อควรระวังคือ งานนี้ *ไม่ได้ทดลองกับ Wolffia globosa*** จึงยังไม่ควรนำตัวเลขไปอ้างว่าเป็นผลลัพธ์ของไข่น้ำโดยตรง
ได้โปรตีนคืนมาก ไม่ได้หมายความว่าโปรตีนเข้มข้นที่สุด
วิธีที่ใช้อัลตราซาวนด์ร่วมกับการใช้เอนไซม์และการเขย่าอย่างต่อเนื่อง ให้การกู้คืนโปรตีน 88.6 ± 2.5% ส่วนวิธีอัลตราซาวนด์ร่วมกับการปรับสภาพ pH แบบด่างให้ผล 84.7 ± 0.2% แต่เมื่อพิจารณาความเข้มข้นของโปรตีนในผลิตภัณฑ์ วิธีปรับ pH กลับให้ค่าสูงที่สุด คือ 55.6 ± 0.7 กรัมต่อผลิตภัณฑ์ 100 กรัม
ตัวเลขสองชุดนี้บอกคนละเรื่องกัน “การกู้คืนโปรตีน” หมายถึงสัดส่วนของโปรตีนตั้งต้นที่นำออกมาได้ ส่วน “ปริมาณโปรตีนในผลิตภัณฑ์เข้มข้น” หมายถึงความเข้มข้นของโปรตีนในส่วนที่ได้หลังการสกัด การพัฒนาวัตถุดิบอาหารต้องพิจารณาทั้งสองด้านร่วมกัน
สิ่งที่ต้องอ่านให้ชัดจากวิธีวิจัยต้นฉบับ
ตัวเลขการกู้คืนโปรตีน 88.6% ไม่ได้หมายถึงผลผลิตของโปรตีนเข้มข้นสำเร็จรูป ผู้วิจัยคำนวณจากปริมาณโปรตีนที่พบทั้งในส่วนโปรตีนเข้มข้น และ ส่วนของเหลวที่เหลือหลังแยก (supernatant) เมื่อเทียบกับโปรตีนในชีวมวลเริ่มต้น การเปรียบเทียบกระบวนการสำหรับชีวมวลแห้งใช้การสังเกตอิสระเพียงสามชุดต่อวิธี โดยทดลองกับแหนแห้งผสมสองชนิดที่บดละเอียดประมาณ 500 ไมโครเมตร ปริมาณ 20 กรัม ภายใต้เงื่อนไขที่กำหนดไว้ ไม่ใช่กระบวนการระดับอุตสาหกรรมที่ผ่านการปรับให้เหมาะสมที่สุดแล้ว
สำหรับการพัฒนาส่วนผสมอาหาร จำเป็นต้องแยกให้ชัดระหว่างอัตราการกู้คืนโปรตีน ความเข้มข้นโปรตีนในผลิตภัณฑ์ และความเหมาะสมในการใช้เป็นอาหาร งานนี้ยังไม่ได้ประเมินการย่อยได้ คุณสมบัติการทำงานในอาหาร หรือความปลอดภัยของผลิตภัณฑ์ จึงต้องมีการทดสอบเพิ่มเติมกับ Wolffia globosa โดยเฉพาะ
ประเด็นใหญ่คือการใช้ไฟฟ้า
ผลการทดลองระดับห้องปฏิบัติการพบการใช้ไฟฟ้าแตกต่างกันมาก ตั้งแต่ 0.011 ถึง 0.291 กิโลวัตต์ชั่วโมงต่อโปรตีนที่กู้คืนได้หนึ่งกรัม โดยวิธีที่กู้คืนโปรตีนได้สูงที่สุดก็ใช้ไฟฟ้าที่วัดได้สูงที่สุดเช่นกัน อย่างไรก็ตาม ตัวเลขนี้ไม่ใช่การคาดการณ์ต้นทุนของโรงงานอุตสาหกรรมโดยตรง เพราะขนาดเครื่องจักร ประสิทธิภาพระบบ และกำลังการผลิตแตกต่างกัน
นอกจากนี้ ยังต้องคำนึงถึงพลังงานสำหรับการทำแห้ง การใช้น้ำและสารเคมี การแยกสาร และคุณสมบัติของโปรตีน งานวิจัยดังกล่าวไม่ได้ประเมินการย่อยได้หรือคุณสมบัติการทำงานของโปรตีนในอาหารอย่างครบถ้วน
ความหมายต่อ AquaSphere
สำหรับ Wolffia globosa งานนี้เป็นแนวทางในการออกแบบการทดลอง มากกว่าจะเป็นสูตรการผลิตที่นำไปใช้ได้ทันที ประเด็นที่น่าสนใจคือ วิธีเดียวกันจะเหมาะกับไข่น้ำซึ่งเป็นพืชขนาดเล็กและไม่มีรากหรือไม่ การใช้ชีวมวลสดจะช่วยลดภาระการทำแห้งได้หรือไม่ และวิธีใดให้คุณภาพผลิตภัณฑ์ที่เหมาะสมเมื่อคิดต้นทุนตลอดกระบวนการ
แนวทางที่ควรทำต่อคือทดลองกับชีวมวล W. globosa โดยตรง พร้อมวัดทั้งผลได้ ความเข้มข้นของโปรตีน คุณภาพสำหรับอาหาร การใช้พลังงาน น้ำ และสารช่วยในกระบวนการ เป้าหมายไม่ใช่เพียงสกัดได้มาก แต่ต้องได้วัตถุดิบที่ปลอดภัย มีคุณภาพ และผลิตได้อย่างคุ้มค่า
สถานะหลักฐาน: งานวิจัยต้นฉบับผ่านการประเมินโดยผู้ทรงคุณวุฒิ เผยแพร่วันที่ 13 ตุลาคม 2026 โดยทดลองกับ Lemna minor และ Lemna gibba ไม่ใช่ Wolffia globosa
แหล่งอ้างอิง: Jack Prendeville และคณะ, Food and Bioprocess Technology (2026). https://doi.org/10.1007/s11947-026-04615-4